«Гомер таржимони «Одиссея»ни Троя оти деб атади.» — кино янгилиги. Батафсил: кино узбек тилида / tarjima kino дунёсидаги хабарлар — Uzbek-Tilida.NET.
Гомер таржимони «Одиссея»ни Троян оти деб атади. Эмили Уилсон, классик олим ва 2017 йилдаги «Одиссея» таржимасининг муаллифи — айнан ўша таржима Кристофер Нолан ўз фильми учун илҳом манбаларидан бири деб атаган эди — энди картинага янги зарба берди. Биринчи танқидий тақриздан бир неча ҳафта ўтиб, у The Atlantic нашрида янги мақола эълон қилди ва унинг хулосаси янада қаттиқроқ бўлди. Агар аввалги тақризида Уилсон сценарийни психологик жиҳатдан мураккаб Одиссей образини «ҳолсиз, айбдорлик ҳисси билан яшайдиган фигурага» айлантиргани учун танқид қилган бўлса, энди у янада олдинга кетди.
Унинг мақоласининг асосий тезиси шундаки, Ноланнинг фильми ўзига хос «Троян оти»дир. Визуал жиҳатдан ажойиб «Одиссея» блокбастери сўзда гуманизм ва раҳм-шафқат қадриятларини тараннум этади, аммо аслида анча маъюс нарсаларни узатади. «Сўзда бизга одамлар муҳим дейишади; визуал жиҳатдан эса ундоқ эмаслиги кўрсатилади», — дея таъкидлайди Уилсон картинанинг асосий зиддиятини. Унинг фикрича, Нолан доимий равишда «қадриятлар ва цивилизациянинг танazzuli» ҳақида гапиради, аммо «кам эмоционал ёки ҳикоявий боғлиқлик» таклиф қилади.
Уилсон, шунингдек, режиссёр гомер қаҳрамонларини тубдан соддалаштирганини ҳам таъкидлайди. «Биз отнинг ички қисмини кўрамиз, лекин қаҳрамонларнинг ички дунёсини кўрмаймиз». Уилсоннинг таъкидлашича, Нолан камераси ёнаётган бинолар, дарвозалар, қурол-яроғ ва жанговар механикага мафтун бўлган, бу манзара ичидаги одамлар эса иккинчи даражали. «Бизга раҳм-шафқатнинг нархи ва зарурати ҳақида ҳақиқатни айтадиган санъат керак», — деб хулоса қилади у. Унинг тушунчасида, Гомер ва Вергилий бу мураккабликни илғай олган. Аммо Ноланнинг «визуал жиҳатдан ҳайратланарли, эмоционал жиҳатдан бўш фильми» — йўқ.
Ушбу танқид кино узбек тилида мухлислари орасида катта қизиқиш уйғотди, чунки Ноланнинг энг кўзда тутилган лойиҳаларидан бири ҳисобланган мазкур фильм ҳақидаги баҳслар янада авж олди. Таржима кино мутахассислари ҳам Уилсоннинг фикрларига қўшилиш ёки қарши чиқиш борасида турли хил қарашларни билдирмоқда. Айримлар фильмнинг визуал кўлами ва техник маҳоратини юқори баҳоласа, бошқалар унинг ҳиссий чуқурлиги етарли эмаслигини таъкидламоқда.