Кристиан Бэйл Британ-америкалик киноактёр
Туғилиши ва оиласи
Кристиан ижодкор оилада туғилган. Онаси балерина, иккала бобоси эса актёр бўлган. Улардан бири Африкада Жон Уэйн билан бирга иккита вестернда суратга тушган. Генлар ўз ишини қилди — бола 10 ёшидан саҳнада ижро эта бошлади. Уни машҳур инглиз комиги Роуэн Аткинсон сезиб, «Тентак» пьесасига олди. Тезда ёш Крисни маҳаллий телевидениенинг «Анастасия: Аннанинг сири» фильмига таклиф қилишди.
Катта кинодаги дебют
Бэйлнинг катта кинодаги дебюти ҳам Россия билан боғлиқ. 1987 йилда Крис Астрид Линдгреннинг «Мио, менинг Мио»м болалар ертакини экранлаштирган совет-швед қўшма постановкасида Владимир Грамматиков режиссёрлигида Юм-Юм болакай ролини ижро этди. Юм-Юм бош қаҳрамон Мионинг дўсти бўлиб, у билан бирга сеҳрли Орзулар мамлакатига ўтади. Рыцарь Като ролини машҳур кинозлодей Кристофер Ли ижро этди.
Аммо 13 ёшли Кристиан Бэйлни жаҳон саҳнасига 1987 йил 9 декабрда премьераси бўлган Стивен Спилбергнинг «Қуёш империяси» харбий-тарихий драмаси олиб чиқди. Фильм 1930-йиллар охирида Хитойдаги британ колониялари Япония фашист армияси томонидан эгалланиши ҳақида. Спилберг 4000 нафар номзод орасидан Бэйлни танлаб олди. Крис ушбу роли учун АҚШ Миллий кинотанқидчилар кенгашидан «Ажoyib ёш актёр» мукофотини олди. Бу боланинг болаликдан видолашуви ва вояга эрта қадам қўйишини акс эттирган роль эди.
Машҳурликка муносабат
«Қуёш империяси» туфайли келган шуҳратдан сўнг Бэйл шундай деган: «Бу даҳшатли эди. Матбуот конференциясида интервью бераётиб йиғлаб юборай дедим ва баҳона топиб қочдим». Суратга тушиш унга ёқди, аммо уйга қайтгандан сўнг ўзига қаратилган эътибор уни ларзага солди. Бир куни у ота-онасига: «Кинога қайтмайман — бу эътибор барча қизиқишни ўлдирди», деди. Аммо Крис ўзини қўлга олди ва масъулият билан ёндашди.
Кейинги роллар
Кейинги йили у Кеннет Бранонинг ажойиб «Генрих V» шекспир экранизациясида кўринди. Бироздан сўнг Чарльтон Хестон иштирокидаги «Хазина ороли» телефильмида ёш Жим Хоукинс ролини ижро этди.
1992 йил — Бэйлнинг актёрлик шаклланишида янги босқич бошланди. У эндиликда фақат катта ёшли ёки ўсмир роллар ижро эта бошлади. Шу йили «Газета тарқатувчилар» диснейча мусиқали фантазиясида Бэйл куйлади ва рақс тушди — «Қуёш империяси»дагидан фарқли ўлароқ, бу сафар ҳаммаси ҳақиқий эди.
«Свинг болалари» фильмида у яна рақс саҳнасини ижро этди — фильм Иккинчи жаҳон уруши даврида Германияда жараён олган драма эди.
Луиза Алькоттнинг «Кичик аёллар» бестселлери экранизациясида иштирок этди — фильм учта «Оскар» номинациясига тавсия этилди. Кейинчалик у «Покахонтас» диснейча мультфильмида овоз берди.
1996 йил — Ж. Конрад романининг «Махфий агент» экранизациясида иккинчи даражали ролни ижро этди. Жерар Депардьё, Робин Уильямс, Боб Хоскинс ва Патриция Аркетт ҳам иштирок этган кўзга кўринган актёрлар жамоасида ишлади. Кейин Жейн Кэмпиённинг Николь Кидман иштирокидаги «Хоним портрети» драмаси бўлди. Ниҳоят «Метроленд» кинокомедиясида Эмили Уотсон билан бирга бош ролни олди.
1998 йил — Тодд Хайнснинг «Бархат олтин кони» мустақил фильмида суратга тушди — фильм 1980-йилларнинг глэм-юлдузлари Дэвид Боуи ва Игги Попнинг мухлис-репортёр назаридан кўрилган тасвирий тарихи эди.
«Барча кичик жониворлар» қоронғи драмаси-триллери Канн халқаро кино фестивалида мусобақадан ташқари намойиш этилди ва танқидчилардан илиқ баҳо олди — айниқса Бэйл ижро этган ақли заиф йигит образи, унинг кичик уй ҳайвонларини ўгай отаси (Жон Ҳёрт) бирин-кетин ўлдиради, юқори баҳоланди.
2000 йил — Бэйл Брет Истон Эллиснинг «Американ психопат» романи экранизациясида суратга тушди. Провокацион ва тизимга зид бу фильмдан сўнг кўп журналистлар унинг роль танлашдаги жасурлигини эътироф этди.
Алоҳида ютуқлар
Кейинги йирик ишлари «Олов ҳукмронлиги» фантастик триллери ва «Эквилибриум» бўлди. Сўнгра Бэйл икки йил суратга тушмади — Испанияда суратга олинган Брэд Андерсоннинг «Машинист» фильмидаги ролга тайёрланишга жам бўлди.
Бэйл ўзига хос мутлоқ рекорд ўрнатди — олдин ўтган барча актёрлардан кўпроқ вазн ташлади: 63 фунт. Дастлаб у 80 фунт озмоқчи бўлган, аммо продюсерлар ўз вақтида уни тўхтатди.
«Бэтмэн» ва янги бошланиш
Крис Бэтмэн ролига тасдиқлангач, олдинги вазни ва жисмоний шаклига қайтишига тўғри келди. Кристофер Нолан режиссёрлигидаги «Бэтмэн: Бошланиш» лойиҳаси Готэм-Сити супер қаҳрамонининг барча саргузаштларига замин бўлган тарихни кўрсатади. Warner Bros студияси ўз оғир кино серияларини ижодий янгилашга қарор қилган эди.
Суратга олишлар тугагандан сўнг Бэйл оиласида биринчи фарзанд — қиз Эммалайн дунёга келди (2005 йил 27 март).